Psikoloji Bölümü

Bilişsel Psikoloji Laboratuvarı

Davranışları belirleyen biliÅŸsel süreçleri incelemek için kurulmuÅŸ olan bir laboratuvardır. ÖÄŸrencilerin bu laboratuvarda psikoloji araÅŸtırmalarında uygulanan deneysel görevleri öÄŸrenmesi ve çalışmaları yürütmesi planlanmaktadır.

 

Laboratuvarda bulunan yazılımlar:

PsychoPy: Deney düzenlemek, milisaniyeler düzeyinde hızlı ve dakik veri toplamak, toplanan veri üzerinde iÅŸlemler yapmak ve veriyi analize hazırlamak üzere geliÅŸtirilmiÅŸ güçlü, çok fonksiyonlu, esnek ve açık eriÅŸimli bir yazılım programıdır. AraÅŸtırmacıların karmaşık deneysel iÅŸlemleri masaüstü veya dizüstü bilgisayarlarla yapmasına olanak saÄŸlamaktadır.

 

Laboratuvarda bulunan mevcut görsel uyarcılar:

Sanal Hafta Görevi

Orijinali Avustralya’da geliÅŸtirilen Virtual Week programının (Rendell ve Craik, 2000; Rendell ve Henry, 2009) Türkçe versiyonu olan “Sanal Hafta Görevi”,  ArÅŸ. Gör. Gün Pakyürek’in Doktora Tez Çalışmasının (Tez Danışmanı: Banu CANGÖZ- Levent ÅžENYÜZ) bir parçası olarak geliÅŸtirilmiÅŸtir. Sanal Hafta Görevi, ileriye dönük bellek performansını objektif olarak ölçen, güvenilir, bilgisayar temelli bir laboratuvar görevi olmakla birlikte, günlük yaÅŸamdaki etkinlikleri oldukça iyi temsil eden ve dış geçerliÄŸi oldukça yüksek bir deneysel görevdir.

n-Geri Görevi

Çalışma belleÄŸi performanslarını ölçmek için Brain Workshop 4.8.1 ile oluÅŸturulan n-geri görevi yazılımı kullanılmaktadır (Hoskinson ve Toomim, 2010).  Program, Altun ve Çevik (2012) tarafından Türkçe’ye çevrilmiÅŸtir. Bu yazılım programı sayesinde görevler üzerinde biliÅŸsel yük, uyarıcılararası süre, uyarıcının ekranda kalma süresi, görev sayısı ve oturum sayısı bakımından deÄŸiÅŸimleme yapılabilmekte; görevin görsel-mekânsal, iÅŸitsel, hem görsel hem iÅŸitsel olmak üzere eÅŸ zamanlı olarak farklı modalitelerde sunulmasına olanak saÄŸlamaktadır.

 

BiliÅŸsel DeÄŸerlendirme ve Ölçü Araçları

1. Ä°z Sürme Testi: Ä°ST (Trail Making Test: TMT) Reitan,1958; Cangöz, Karakoç & Selekler, 2009; Cangöz, Demirci & Uluç, 2013
2. Saat Çizme Testi: SÇT (Clock Drawing Test: CDT) Nolan & Mons, 1994; Morris et.al., 1989; Cangöz & Selekler, 2004
3. Artırılmış Ä°puçlu Hatırlama Testi: AÄ°H (Enhanced Cued Recall Test: ECR) Saka et. al., 2006
4. Stroop Testi: (KarakaÅŸ ve ark., 1999)

 

Tarama Testleri

1. Standardize Mini Mental Test (Mini Mental State Examination: MMSE) Folstein, Folstein & McHugh,1975; Güngen et.al., 2002
2. Montreal BiliÅŸsel DeÄŸerlendirme ÖlçeÄŸi: MOBÄ°D (Monteral Cognitive Assesessment: MoCA) www.mocatest.org Nasreddine, 2004; Selekler, Cangöz & Uluç 2010
3. Geriatrik Depresyon ÖlçeÄŸi (Geriatric Depression Scale: GDS) Scheikh & Yesavage, 1986; Ertan & Eker, 2000
4. Ä°ÅŸlevsel Faaliyetler Anketi (Functional Activities Questionnaire: FAQ) Pfeffer et. al., 1982; Selekler & Cangöz, 2004
5. Beck Depresyon Envanteri (Beck Depression Inventory) Beck,1961; Hisli, 1988
6. Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi: (Uysal ve ark., 2004)

 

Laboratuvarda bu güne kadar ele alınan baÅŸlıca konular, sigara kullanıcılarında sigara kullanımıyla iliÅŸkili uyaranların ve zaman ve olay temelli ileriye dönük bellek (prospective memory) görevlerindeki performansa etkileri,  sigara kullanımıyla iliÅŸkili uyaranların sigara içme isteÄŸi (craving) üzerindeki etkileri ve sigara yoksunluÄŸuyla iliÅŸkili bellek hataları olarak özetlenebilir.

Yakın gelecekte, laboratuvarda sigara kullanıcılarının sigara kullanımıyla iliÅŸkili uyaranlara yönelik dikkat yanlılığı ve bellek farklılaÅŸmalara yol açabilecek çeÅŸitli deÄŸiÅŸken ve süreçlerin incelenmesi için planlanan araÅŸtırmaların gerçekleÅŸtirilmesi tasarlanmaktadır.