Psikoloji Bölümü

Bilişsel Psikoloji Laboratuvarı

Davranışları belirleyen bilişsel süreçleri incelemek için kurulmuş olan bir laboratuvardır. Öğrencilerin bu laboratuvarda psikoloji araştırmalarında uygulanan deneysel görevleri öğrenmesi ve çalışmaları yürütmesi planlanmaktadır.

 

Laboratuvarda bulunan yazılımlar:

PsychoPy: Deney düzenlemek, milisaniyeler düzeyinde hızlı ve dakik veri toplamak, toplanan veri üzerinde işlemler yapmak ve veriyi analize hazırlamak üzere geliştirilmiş güçlü, çok fonksiyonlu, esnek ve açık erişimli bir yazılım programıdır. Araştırmacıların karmaşık deneysel işlemleri masaüstü veya dizüstü bilgisayarlarla yapmasına olanak sağlamaktadır.

 

Laboratuvarda bulunan mevcut görsel uyarcılar:

Sanal Hafta Görevi

Orijinali Avustralya’da geliştirilen Virtual Week programının (Rendell ve Craik, 2000; Rendell ve Henry, 2009) Türkçe versiyonu olan “Sanal Hafta Görevi”,  Arş. Gör. Gün Pakyürek’in Doktora Tez Çalışmasının (Tez Danışmanı: Banu CANGÖZ- Levent ŞENYÜZ) bir parçası olarak geliştirilmiştir. Sanal Hafta Görevi, ileriye dönük bellek performansını objektif olarak ölçen, güvenilir, bilgisayar temelli bir laboratuvar görevi olmakla birlikte, günlük yaşamdaki etkinlikleri oldukça iyi temsil eden ve dış geçerliği oldukça yüksek bir deneysel görevdir.

n-Geri Görevi

Çalışma belleği performanslarını ölçmek için Brain Workshop 4.8.1 ile oluşturulan n-geri görevi yazılımı kullanılmaktadır (Hoskinson ve Toomim, 2010).  Program, Altun ve Çevik (2012) tarafından Türkçe’ye çevrilmiştir. Bu yazılım programı sayesinde görevler üzerinde bilişsel yük, uyarıcılararası süre, uyarıcının ekranda kalma süresi, görev sayısı ve oturum sayısı bakımından değişimleme yapılabilmekte; görevin görsel-mekânsal, işitsel, hem görsel hem işitsel olmak üzere eş zamanlı olarak farklı modalitelerde sunulmasına olanak sağlamaktadır.

 

Bilişsel Değerlendirme ve Ölçü Araçları

1. İz Sürme Testi: İST (Trail Making Test: TMT) Reitan,1958; Cangöz, Karakoç & Selekler, 2009; Cangöz, Demirci & Uluç, 2013
2. Saat Çizme Testi: SÇT (Clock Drawing Test: CDT) Nolan & Mons, 1994; Morris et.al., 1989; Cangöz & Selekler, 2004
3. Artırılmış İpuçlu Hatırlama Testi: AİH (Enhanced Cued Recall Test: ECR) Saka et. al., 2006
4. Stroop Testi: (Karakaş ve ark., 1999)

 

Tarama Testleri

1. Standardize Mini Mental Test (Mini Mental State Examination: MMSE) Folstein, Folstein & McHugh,1975; Güngen et.al., 2002
2. Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği: MOBİD (Monteral Cognitive Assesessment: MoCA) www.mocatest.org Nasreddine, 2004; Selekler, Cangöz & Uluç 2010
3. Geriatrik Depresyon Ölçeği (Geriatric Depression Scale: GDS) Scheikh & Yesavage, 1986; Ertan & Eker, 2000
4. İşlevsel Faaliyetler Anketi (Functional Activities Questionnaire: FAQ) Pfeffer et. al., 1982; Selekler & Cangöz, 2004
5. Beck Depresyon Envanteri (Beck Depression Inventory) Beck,1961; Hisli, 1988
6. Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi: (Uysal ve ark., 2004)

 

Laboratuvarda bu güne kadar ele alınan başlıca konular, sigara kullanıcılarında sigara kullanımıyla ilişkili uyaranların ve zaman ve olay temelli ileriye dönük bellek (prospective memory) görevlerindeki performansa etkileri,  sigara kullanımıyla ilişkili uyaranların sigara içme isteği (craving) üzerindeki etkileri ve sigara yoksunluğuyla ilişkili bellek hataları olarak özetlenebilir.

Yakın gelecekte, laboratuvarda sigara kullanıcılarının sigara kullanımıyla ilişkili uyaranlara yönelik dikkat yanlılığı ve bellek farklılaşmalara yol açabilecek çeşitli değişken ve süreçlerin incelenmesi için planlanan araştırmaların gerçekleştirilmesi tasarlanmaktadır.